Programm

  • Auslandsdienst des Polnischen Rundfunks in Deutsch
  • #PL100 reasons to #likePolska
  • Council for Education about Holocaust

    Council for Education about Holocaust mehr »

227. Jahrestag der Polnischen Verfassung vom 03.05.1791 - Polnischer Nationalfeiertag

Do 03.05.2018

227. Jahrestag der Verabschiedung der Verfassung vom 3. Mai 1791
Die Verfassung vom 3. Mai 1791 war höchstwahrscheinlich das weltweit zweite verschriftlichte Grundgesetz. Als ihre Schöpfer gelten König Stanisław II. August, Großmarschall von Litauen Ignacy Potocki sowie Pfarrer Hugo Kołłątaj, Geistlicher und Philosoph.

Inspiriert wurde die Verfassung vom politischen und sozialen Gedankengut der europäischen Aufklärung und von der US-amerikanischen Verfassung aus dem Jahr 1787. Die Verfasser des polnischen Grundgesetzes vertraten den Standpunkt, dass die Regierung dem Wohl der ganzen Nation dienen solle, nicht den Interessen einiger weniger. Den Rechtsakt bildeten elf Artikel. Im Artikel 1 wird die römisch-katholische Religion als vorherrschend bezeichnet, wobei Anhängern anderer Religionen gleichzeitig die Freiheit des Glaubens und seiner Ausübung zugesichert wurde. Der Artikel 5 legt die Gewaltenteilung in Legislative, Exekutive und Judikative fest. Der aus zwei Kammern bestehende Sejm stellt die Legislative dar; die ausführende Gewalt liegt in den Händen des Königs und der „Wächter des Rechts“; die Rechtsprechung obliegt unabhängigen Richtern.

Aufgehoben wird das Liberum veto, welches möglich gemacht hat, dass durch einen einzigen Einspruch ein Beschluss verhindert werden konnte, ähnlich wie einige andere früher geltende Bestandteile des polnischen parlamentarischen Systems; von nun an sollten alle Entscheidungen mehrheitlich gefällt werden. Der König ist nicht der Gesetzgeber – er steht den „Wächtern des Rechts“ vor, zu denen der Primas, zwei Sekretäre, der volljährige Thronnachfolger, der Sejmmarschall und fünf vom König bestimmte Minister zählen: Schatzminister, Heeresminister, Polizeiminister, Außenminister und Siegelminister. Die Minister sind dem König Rechenschaft schuldig, absetzen kann sie aber nur der Sejm. Damit königliche Entscheidungen gültiges Recht werden können, müssen sie durch zuständige Minister unterzeichnet werden, die wiederum dem Sejm Rede und Antwort stehen. Alle 25 Jahre soll der Sejm zu einer Verfassungssitzung zusammenkommen, um das Grundgesetz durchzusehen und etwaige Änderungen einzuführen. Außerdem wird eine Nationalarmee gebildet und die Bauern dem Schutz durch die Regierung unterstellt.

Der in die Arbeiten an der Verfassung involvierte Julian Ursyn Niewcewicz erinnerte sich an den besonderen Tag ihrer Verabschiedung folgendermaßen: „Wie selten gibt es in der Geschichte von Nationen Tage, an denen Tausende und Abertausende Menschen, die Hauptstadt, was sage ich: die gesamte Nation den Wallungen höchster freudiger Gefühle nachgäben! Ein solcher Tag war der 3. Mai; jeder sah nun Sturmeswolken, von denen wir lange hin und her geschleudert wurden, ein für alle Mal schwinden, jeder erblickte am heiteren Himmel die aufsteigende Morgenröte unseres künftigen Wohlergehens“. Die Verfassung vom 3. Mai 1791 spiegelte den polnischen Geist wider, der die polnische Nation die 123 Jahre währende Teilungszeit und danach die langen Jahre der kommunistischen Unterdrückung überdauern ließ. Trotz aller Kontroversen, die Historiker und Publizisten bis heute entzweien, wurde der 3. Mai bis 1940 als Nationalfeiertag begangen. Von da an bis zum Ende des Zweiten Weltkrieges sowie in der Volksrepublik Polen (PRL) durfte er nicht gefeiert werden, sein jeweiliger Jahrestag gab jedoch stets Anlass zu antikommunistischen Massendemonstrationen. Meinungsumfragen zeigen, dass die Verfassung vom 3. Mai 1791 von Polinnen und Polen auch heute als eines der umwälzenden historischen Ereignisse in der Geschichte unseres Landes wahrgenommen wird.

Pressesprecherbüro des Außenministeriums


227TH ANNIVERSARY OF THE 3 MAY CONSTITUTION

The 3 May Constitution of 1791 was most probably the world’s second codified constitution. Its authorship is ascribed to King Stanisław II August, Grand Marshall of Lithuania Ignacy Potocki, and the priest and philosopher Fr. Hugo Kołłątaj.
The adopted constitution was inspired by the political and social thought of the European Enlightenment and the 1787 American Constitution. The authors of Poland’s basic law recognised that instead of advancing the interests of the few, the government must put the nation first. The document consisted of 11 articles. The first one afforded a dominant status to the Roman Catholic faith, at the same time guaranteeing freedom of belief and practice to other religions. Article 5 provided for the separation of powers into the legislative, executive, and judicial branches. A two-chamber Sejm passed laws; executive power was in the hands of the king and the Guardians of the Laws; while judicial power was exercised by independent courts.
The liberum veto (under which a bill could be defeated by any single deputy) was abolished, as were several other features of the parliamentary system previously in force—from then on, all decisions would be passed by majority votes. The king could not approve legislation. He presided over the Guardians of the Laws composed of the primate, two secretaries, a crown prince of age, the marshal of the Sejm, and five ministers appointed by the king: of the treasury, the army, the police, foreign affairs, and the seal. The ministers reported to the king but could only be removed from office by the Sejm. To become effective, the king’s rulings required the countersignature of the relevant ministers, who in turn were responsible to the Sejm. An extraordinary constitutional Sejm would convene every 25 years to review and amend the Constitution. A national army was established, and the Constitution placed the peasants under the protection of the government.
Julian Ursyn Niemcewicz, who was involved in the work on the Constitution, recounted the special significance of the day it was adopted: “How few days in the histories of entire nations when thousands and thousands of people, an entire capital, no, an entire nation I say, would be so exceedingly elated! Such was the third of May; all could see in their mind’s eye how at last it dispelled the rain clouds that had battered us for so long and our future prosperity dawning on a clear horizon.” The Constitution of 3 May reflected Poland’s spirit, a spirit which sustained the nation over 123 years under foreign rule and, later, during the long years of communist repression. Despite the many controversies that continue to divide historians and columnists even today, 3 May was a national holiday until 1940. Until the end of WWII and in the Polish People’s Republic it was forbidden to celebrate Constitution Day, but the anniversary each year sparked mass anti-communist rallies. According to opinion surveys, Poles today still consider the Constitution of 3 May as one of the most groundbreaking events in the history of their country.

227. ROCZNICA UCHWALENIA KONSTYTUCJI 3 MAJA

Konstytucja 3 Maja 1791 roku była najprawdopodobniej drugą na świecie spisaną ustawą zasadniczą. Za jej autorów uważa się króla Stanisława II Augusta, wielkiego marszałka litewskiego Ignacego Potockiego oraz ks. Hugona Kołłątaja, duchownego i filozofa.

Uchwalona konstytucja czerpała inspirację z myśli politycznej i społecznej europejskiego Oświecenia oraz amerykańskiej konstytucji z 1787 roku. Twórcy polskiej ustawy zasadniczej uznawali, że rząd musi służyć nie interesom nielicznych, ale dobru całego narodu. Na dokument składało się 11 artykułów. Pierwszy z nich określał religię rzymskokatolicką jako dominującą, zapewniając jednocześnie wolność wyznania i praktyk wyznawcom innych religii. Artykuł V Konstytucji dzielił władzę na ustawodawczą, wykonawczą i sądową. Dwuizbowy Sejm uchwalał prawa; władza wykonawcza miała być w rękach króla i Straży Praw; sądownicza była w ręku niezawisłych sądów.
Liberum veto (umożliwiające wstrzymanie uchwalenia ustawy przez sprzeciw choćby jednego posła) zostało zniesione, podobnie jak kilka innych wcześniej obowiązujących elementów systemu parlamentarnego – odtąd wszystkie decyzje miały zapadać większością głosu. Król nie miał sankcji ustawodawczej. Stał on na czele Straży Praw, w której skład wchodzili prymas, dwóch sekretarzy, pełnoletni następca tronu, marszałek Sejmu oraz pięciu ministrów wyznaczonych przez króla: skarbu, wojska, policji, spraw zagranicznych i pieczęci. Ministrowie odpowiadali przed królem, ale usunąć ich ze stanowiska mógł tylko Sejm. Królewskie decyzje, by stały się obowiązującym prawem, musiały być podpisane przez właściwych ministrów, którzy z kolei odpowiadali przed Sejmem. Co 25 lat miał się zbierać Sejm Konstytucyjny dla dokonania przeglądu konstytucji i wprowadzenia w niej zmian. Utworzono armię narodową, a konstytucja objęła opieką rządu chłopów.
Zaangażowany w prace nad konstytucją Julian Ursyn Niemcewicz wspominał wyjątkowy dzień jej uchwalenia: „Jak mało w dziejach narodów jest dni takich, gdzieby tysiące i tysiące ludzi, stolica, co mówię, naród cały, poddawały się uniesieniom najwyższej radości! Takim był dzień trzeciego maja; każdy widział w nim niknące do ostatka chmury nawałnic, które nami tak długo miotały, i na czystym niebie powstającą zorzę przyszłych pomyślności naszych”. Konstytucja 3 Maja była odbiciem polskiego ducha, który umożliwił polskiemu narodowi przetrwanie 123 lat rozbiorów, a następnie długich lat komunistycznych represji. Pomimo wielu kontrowersji, które do dzisiejszego dnia dzielą historyków i publicystów, 3 maja był świętem państwowym aż do 1940 roku. Do końca wojny światowej oraz w czasach Polski Ludowej obchodzenie Dnia Konstytucji było zabronione, jednakże rocznica ta co roku stawała się pretekstem do masowych manifestacji antykomunistycznych. Jak pokazują badania opinii społecznej, także i obecnie Konstytucja 3 Maja traktowana jest przez Polaków jako jedno z najbardziej przełomowych wydarzeń historycznych w dziejach naszego kraju.
 

Registrieren Sie sich für den Empfang unseres Newsletters.

Kategorie

Bitte waehlen Sie die Newsletters, die Sie empfangen moechten.

Schließen

Website empfehlen







Schließen